2026 - Oudere migranten
Nederland vergrijst, maar die vergrijzing wordt ook steeds diverser. Het aantal ouderen met een migratieachtergrond neemt snel toe en zal de komende decennia verder groeien. De samenstelling van deze groep verandert bovendien sterk: oudere migranten zijn afkomstig uit uiteenlopende herkomstlanden, verschillen in migratiegeschiedenis en verblijfsduur, en hebben uiteenlopende sociaaleconomische posities. Welke kansen en uitdagingen brengt dit met zich mee, en welke groepen lopen het grootste risico om in de knel te komen?
De demografische veranderingen bieden kansen. Veel migrantenouderen zijn actief binnen familie- en gemeenschapsnetwerken en kunnen daardoor steun ervaren in het dagelijks leven. Voor sommigen biedt het wonen in een vertrouwde gemeenschap of nabij familie de mogelijkheid om langer zelfstandig te blijven wonen en de oude dag vorm te geven op een manier die aansluit bij eigen voorkeuren en culturele waarden. Tegelijkertijd brengen deze ontwikkelingen ook nieuwe vraagstukken met zich mee. Naarmate mensen ouder worden, neemt de behoefte aan zorg en ondersteuning toe, terwijl toegang tot formele zorg niet altijd vanzelfsprekend is. Taalbarrières, onbekendheid met voorzieningen en culturele verwachtingen over familiezorg kunnen het contact met zorginstanties bemoeilijken. Bovendien wonen kinderen niet altijd in de buurt, en is het onzeker in hoeverre volgende generaties mantelzorg zullen kunnen of willen bieden.
Ook de sociaaleconomische positie speelt een rol. Een aanzienlijk deel van de migrantenouderen heeft een onvolledige pensioenopbouw, wat kan leiden tot financiële kwetsbaarheid. Daarnaast lopen sommige groepen meer risico op eenzaamheid, bijvoorbeeld door beperkte contacten buiten de eigen gemeenschap of door gezondheidsproblemen.
Deze kansen en uitdagingen vragen om nieuwe antwoorden rond kernthema’s zoals zorg en mantelzorg, wonen en buurt, sociale participatie en financiële zekerheid. Met het thema ‘Oudere migranten’ brengen we in kaart hoe het leven van migrantenouderen, zowel vandaag als in 2050, vorm krijgt door vergrijzing en toenemende diversiteit van migratiegeschiedenissen.
Het onderzoek richt zich onder andere op de volgende deelstudies:
- Zorg en welzijn: hoe staan migrantenouderen er momenteel voor wat betreft gezondheid, welzijn en zorg?
- Wonen en leefsituatie: in hoeverre blijven migrantenouderen zelfstandig wonen, en welke rol spelen familie, buurten en voorzieningen hierbij?
- Pensioenen: welke factoren dragen bij aan de grotere armoede onder oudere migranten?
- Toekomstige generaties: hoe zal de populatie migrantenouderen er in 2050 uitzien, en welke kansen en kwetsbaarheden zijn te verwachten voor verschillende herkomstgroepen?